Πέμπτη 14 Απριλίου 2016

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ


Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ
Η μνήμη είναι καθοριστική στην πορεία της αυτογνωσίας, γίνεται, ταυτόχρονα, οδός και επίγνωση υπαρξιακού προορισμού. Ο Οδυσσέας κλείνει τα ώτα των συντρόφων του για να μην υποστούν τις Σειρήνες και αποπλανηθούν και ξεχάσουν, ο ίδιος, όμως, αντιμετωπίζει το θελκτικό τους τραγούδι, δεν αρνείται να υποστεί τη γοητεία αυτή, δεν φοβάται την αποπλάνηση, θέλει να τη γνωρίσει και να την αντιμετωπίσει μ’ όλες του τις δυνάμεις. Αυτό συμβαίνει γιατί έχει τη μνήμη της προελεύσεως και του προορισμού του.
Δεν είναι, βέβαια, η μόνη δοκιμασία του Οδυσσέα, που αποδεικνύει ότι ο Ομηρικός ήρωας διατηρεί τη μνήμη, σ’ αντίθεση με τους συντρόφους του, τους οποίους, γνωρίζοντας, ότι δεν θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυτήν την πρόκληση, προσπάθησε να τους προστατεύσει. Ο ίδιος, έχοντας αυτογνωσία, δεν φοβάται μήπως λησμονήσει το σκοπό του ταξιδιού του, που είναι η επιστροφή στην Ιθάκη. Μπορούμε να πούμε, λοιπόν, ότι και κάθε άνθρωπος που έχει αυτήν την μνήμη, όπως ο Οδυσσέας, δεν αποπλανάται, διατηρεί ζώσα την ύπαρξή του και αξιολογεί το χρόνο διαφορετικά.
Ο υπαρξιακά αφυπνισμένος, ενώ ζει στη σχετικότητα, είναι σημαδεμένος ανεξίτηλα από αυτήν την μνήμη, γι’ αυτό το λόγο κατέχεται από το νόστο του Απόλυτου, που γίνεται κίνητρο πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας και παραμένει ηθικά ασυμβίβαστος. Χωρίς, αυτήν, άλλωστε, δεν θα επιχειρούσε και τις αντίστοιχες υπερβάσεις στη ζωή του.
Τι σημαίνει υπάρχω;
Σημαίνει ζω συνειδητά το παρόν. Έχω συνείδηση του εαυτού μου, μέσα στο συνεχές γίγνεσθαι. Αντιλαμβάνομαι τη ζωή ως σχέση και ως συνεχή κίνηση. Δεν χάνω την επίγνωση και τον έλεγχο του εαυτό μου μέσα στο συνεχές γίγνεσθαι, όπου τα πάντα υπόκεινται σε μια μεταβλητότητα. Η ύπαρξή μου είναι ζώσα, μόνον, αναφορικά προς την αλήθεια και το δίκαιο. Χρειάζομαι έναν καθρέφτη για να μπορώ να παρατηρώ τι μου συμβαίνει μέσα στη ροή των πραγμάτων και στον κόσμο της σχετικότητας. Επιδιώκω να ελέγχω τον εαυτό μου, αναζητώντας τον και βλέποντάς τον μέσα σε καθρέφτη καθαρό. Επιδιώκω να μη χάσω την επαφή μου με την αλήθεια, που αυτό θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την υπαρξιακή μου απώλεια. Όλα παίζονται και υπάρχει ο κίνδυνος να υποστώ τη λήθη.
Για να υπερέχει ο νους, μέσα στη σχετικότητα, θα χρειαστεί ο άνθρωπος να ίσταται και να ελέγχει τη βιολογική και βιοτική του περιχαράκωση και να χρησιμοποιήσει το σώμα (σήμα ή τάφος)ως όχημα.
Αγαπώντας τον εχθρό του, θα βρίσκει τον τρόπο να προβαίνει σε υπερβάσεις, οι οποίες λειτουργούν ως μια πρόκληση για μαθητεία.
Καθώς «τα πάντα ρει και ουδέν μένει» (Ηράκλειτος) στη σχετικότητα δοκιμάζονται όλα, οπότε είναι φυσικό κάθε πνευματική κατάκτηση, όσο ηρωϊκή και να είναι, να μην αρκεί. Όλα τα κέρδη, που αφορούν κατακτήσεις ελευθερίας, θα χαθούν, αν δεν πορεύεται, αενάως, αναφορικά προς την αλήθεια και το δίκαιο.
Υπάρχει ο κίνδυνος, ο άνθρωπος να βλέπει με τρόπο υποκειμενικό τα λάθη του και να δώσει μια ερμηνεία υποκειμενική σ’ ό,τι του συμβαίνει και να θέλει ν’ απαλλαγεί από την περαιτέρω προσπάθεια.
Ο καθαρός καθρέφτης παρουσιάζει την αντικειμενική εικόνα. Αλλά, ποιος θα μπορούσε να είναι ένας καθαρός καθρέφτης;
Η σχέση, μέσω της διαλεκτικής με τον άλλον, γίνεται ένας καθαρός καθρέφτης, όταν λειτουργεί αναφορικά προς το Λόγο. Διατηρεί την εγρήγορση μέσα στο διηνεκές.
Αξιολογώντας ο άνθρωπος τη ζωή με βάση τη γραμμική αντίληψη του χρόνου, δεν προβαίνει σε υπερβάσεις υπαρξιακές, ούτε καν τις επιδιώκει. Αυτές οι υπερβάσεις όμως προάγουν στη γνώση των άγνωστων δυνατοτήτων.
Η υπέρβαση ως μέσον κατάκτησης της ελευθερίας στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστή ως πρόταση ζωής καθώς αποτελούσε τρόπο αυτογνωσίας.
Ας μην ξεχνούμε ότι την ίδια πρόταση κάνει και ο λόγος του Θεού, που αναφέρεται συνεχώς σε υπερβάσεις:
«᾿Αλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν· ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς,
εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς.
τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς.
παντὶ δὲ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει.
καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως» (κατ. Λουκ. 27-31 Κεφ.6)
Η άθληση του σώματος δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά συνιστούσε τμήμα της παιδείας στην αρχαία Ελλάδα που συμπληρώνονταν από τη μουσική και τη φιλοσοφία. Η ολιστική φιλοσοφία αναδεικνύει τη σχέση του ενός με το όλον και προτείνει τη διαλεκτική ως μέσον αυτογνωσίας και την αυτογνωσία ως μέσον για την γνώση του σύμπαντος! Η γνώση αυτή φυσικά δεν έχει σχέση με τη γραμμική αντίληψη του χρόνου.
Κάθε αθλητής που αθλείται, καταπονείται σε τέτοιο βαθμό ώστε να παρουσιάζει στα μάτια των άλλων, την εικόνα του άθλιου, από την μεγάλη του προσπάθεια. Κι όμως ο ίδιος έχει επιτελέσει μια υπέρβαση των ορίων! Επιτελώντας άθλους φτάνει σε τέτοια καταπόνηση του σώματός του, με αποτέλεσμα η εικόνα του να φαίνεται στους άλλους, άθλια. Συνεπώς, δεν αποτελεί πρότυπο προς μίμηση. Είναι, ωστόσο, η προσπάθειά του αυτή, ικανή να του δώσει τη γνώση και άλλων δυνατοτήτων του, η οποία του χαρίζει την ευδαιμονία. Για ορισμένους όμως μπορεί να αποτελέσει πρότυπο.
Ο αθλητής στον οποίο αναφερόμαστε, αθλείται μέσα στη σχετικότητα αλλά την υπερβαίνει γιατί διατηρεί την ανάμνηση της υπερβατικής του φύσεως με την οποία επιδιώκει να επανασυνδεθεί. Δεν τον ενδιαφέρει να αναγνωριστεί, να τύχει δόξας και τιμής, αντίθετα, ως επι τω πλείστον, όλοι όσοι εξέφρασαν μέσα από τη ζωή και το έργο τους, αυτήν τη στάση, εδιώχθησαν και δεν υπήρξαν πρότυπα προς μίμηση.
Η λάθος αντίληψη περί ζωής, που επικρατεί, δίνει έμφαση στο φαινόμενο, στη βιολογική νεότητα και στις φυσικές απολαύσεις, που μπορεί να ικανοποιήσουν ένα μέρος του ψυχισμού, μέσα στην έννοια του συμβατικού χρόνου και τρόπου ζωής.
Η συνειδητή βίωση του παρόντος, προϋποθέτει την απόσπαση από την αντίληψη που προσφέρουν οι αισθήσεις και την ενσυνείδητη μετοχή στο άχρονο συνεχές, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαξίωση του χρόνου. Αντίθετα, αυτός που βιώνει το παρόν συνειδητά διαχειρίζεται τον χρόνο με την επίγνωση ότι η ζωή είναι σχέση. Συνεπώς, δεν αγνοεί τον άλλον, αλλά εργάζεται και λειτουργεί με τη συνειδητότητα της σχέσεως. Έτσι, δίνει την ευκαιρία και στους άλλους να αξιολογήσουν, διαφορετικά, τη ζωή. Αποδεικνύει, επίσης, ότι η χαρά δεν εξαρτάται από τα υλικά αποκτήματα αλλά είναι αποτέλεσμα νίκης και σχετική με την ηθική υπόσταση.
Όσοι βρίσκονται στο γραμμικό χρόνο, αυτήν τη στάση ζωής, μην μπορώντας να την αξιολογήσουν σωστά, άλλοτε την απαξιώνουν κι άλλοτε τη θεωρούν μαρτυρική. Ωστόσο, είναι μια συνειδητή επιλογή, η οποία δίνει στον αθλητή της ζωής, ευκαιρίες να κάνει τις υπερβάσεις του, όπου χρειάζονται και να βρίσκεται, αδιαλείπτως, στο συνεχές παρόν. Η αυτογνωσία καθιστά τον άνθρωπο, παιδί που χαίρεται όταν μοιράζεται το παιχνίδι αυτό της ζωής. Αυτό και μόνον δίνει μια άλλη εικόνα του ανθρώπου μέσα στον κόσμο.
Για κάθε σκεπτόμενο, η εικόνα του κόσμου τούτου, σε παγκόσμιο επίπεδο είναι απογοητευτική. Επιστρέφοντας στον πολιτισμό μας, δίνουμε στη σκέψη μας μια ευκαιρία να συνδεθεί με τις αιώνιες αλήθειες οι οποίες συνιστούν την πραγματική αξία της ζωής.
Όποιος έχει τη μνήμη (α-λήθη) επιχειρεί τις υπερβάσεις, μέσα στη σχετικότητα του χωροχρόνου, αφενός μεν για να μην αποκοπεί από τη θεία του υπόσταση και αφετέρου για να επιτελέσει την αποστολή του, σύμφωνα με τα τάλαντά του. Εδώ, στην περίπτωση αυτή, παρουσιάζεται η ζωή μεταξύ ουρανού και γης ως αδιάλειπτη συνέχεια, με την προϋπόθεση ότι μεσολαβεί η μνήμη (α-λήθη).
ΑΛΚΜΗΝΗ ΚΟΓΓΙΔΟΥ Ποιήτρια-δοκιμιογράφος
Μου αρέσει!Δείτε περισσότερες αντιδράσεις
Σχολιάστε
Σχόλια
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ Πάντα εξαιρετικές άψογες και τεκμηριωμένες οι φιλοσοφικές απόψεις σου. Συγχαρητήρια!!!!!

Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2015

Προσευχή και ύμνος στον Κύριο

Προσευχή και ύμνος στον Κύριο.
Εσύ που κυβερνάς τους αστέρες και τα σύμπαντα έγινες κάποτε άνθρωπος, Κύριε. Καταδέχθηκες να έρθεις για τον καθένα και για μένα και για όλους. Δεν ξέρω τι κάνουν οι άλλοι μαζί Σου, εγώ από τότε που το κατάλαβα πόσο κοντά με πήρες και μαζί Σου μ’ έχεις, δεν μπορώ να μην το πω, δεν μπορώ να μην το τραγουδήσω!
 Είσαι η Μουσική που λατρεύω. Είσαι το, πλέον, αγαπημένο μου πρόσωπο και τώρα που αναπολώ τη μορφή Σου, που η Ψυχή και η Συνείδησή μου γνωρίζει και αυτή η Σχέση διατρέχει τη ζωή μου, με στηρίζει, τώρα προσπαθώ να Σε φαντασθώ στην πλήρη Σου δόξα!
Αν Σε συναντούσα, όσο ήσουν εδώ στη γη, θα ήταν δυνατόν να μη δω και τότε όλο αυτό που είσαι Εσύ, το ανθρώπινο τότε και το Θείο μέσα στο ιερό σου σώμα που υπέστει ό,τι η καρδιά μου δεν μπορεί να αντέξει;
Θεέ και Κύριε!
Η Δόξα Σου στους αιώνες κι εγώ μια μικρή φωνή που μάχεται να μη χαθεί μέσα στη λήθη.
Αλκμήνη

Τυφλώθηκα απ’ τα δικά Σου μάτια, Κύριε
Εκμηδενίζομαι απ’ τη δική Σου ωραιότητα
Απ’ τις πληγές Σου, πονεί το μέσα μου σώμα
Νύχτα και μέρα, άγρυπνη είμαι
Και γρηγορούσα στο Λόγο Σου
Μαθητεύω στη Σχέση
Φώναξέ με, με τ’ άλλο μου όνομα
Πες μου το ναι στη ζωή
Καθησύχασέ με

(ποιητ. Συλλ. ΑΝΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΔΕΑ, ΑΛΚΜΗΝΗΣ Κ. )

Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2015

O άνθρωπος ως τρισυπόστατο ον και η ζωή ως σχέση.

Ο άνθρωπος ως τρισυπόστατο ον και
η ζωή ως σχέση
Η άγνοια της τριαδικής φύσεως του ανθρώπου συνιστά μια βασική αιτία ανισορροπίας, η οποία δεν έχει μόνον επιπτώσεις στον ίδιο, αλλά γενικότερα στη ζωή και στο φυσικό περιβάλλον.
Μη έχοντας επίγνωση ότι εκτός από σώμα είναι και Ψυχή και Νους υποπίπτει στην επίδραση της υλιστικής αντιλήψεως και κινείται με γνώμονα την ικανοποίηση των βιολογικών και βιοτικών του αναγκών.
Υποκείμενος στο ένστικτο της επιβιώσεως, περιορισμένος από τις πέντε αισθήσεις αδυνατεί να αντιληφθεί τη ζωή ως σχέση. Καθώς βρίσκεται στην άγνοια και στην πλάνη, επόμενο είναι να διαπράττει λάθη αναφορικά προς τον ίδιο τον εαυτό του, προς τον άλλον και τη ζωή γενικότερα.
Η ψυχή λειτουργεί εν σχέση με τον άλλον και με το όλον, αλλά ο άνθρωπος μη έχοντας επίγνωση της ψυχής ταυτίζεται με τον κατώτερο εαυτό, κατά συνέπεια απέχει από τη συνειδητή βίωση του παρόντος που αποτελεί μια συνέχεια αδιάλειπτης μετοχής στο γίγνεθαι. Το ορθώς πράττειν προϋποθέτει την υπέρβαση.
Η απομόνωση στην ατομικότητα είναι ένας κίνδυνος. Το ένστικτο της επιβιώσεως μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο έγκλημα. Υπό το πνεύμα της υλιστικής κοσμοθεωρίας, ο σύγχρονος άνθρωπος ακολουθεί ρυθμούς που τον αποπροσανατολίζουν από τη γνώση του Εαυτού και από το χρέος που αφορά τον ίδιο ως μοναδικότητα κι αυτό συμβάλλει στην αλλοτρίωσή του και τελικά στην απώλεια της ηθικής ευθύνης «ὅτι χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν»(κατ. Ιωνν.15,5) Ο διάλογος απουσιάζει, η σχέση του εγώ με το εσύ δεν λειτουργεί αναφορικά προς την Αλήθεια και εδώ βρισκόμαστε ενώπιον ενός αποτελέσματος επικίνδυνου για την αξία Άνθρωπος. Το ένστικτο της επιβιώσεως υπαγορεύει πάντα το εύκολο, το ευχάριστο κι ευάρεστο και αποτρέπει από τη δυσκολία. Η ατομικότητα προσκείμενη στον υλιστικό ευδαιμονισμό, περιχαρακωμένη από τις αισθήσεις, εκλαμβάνει κάθε είδους δυσκολία ως δυστυχία. Έτσι, όχι μόνον καθίσταται αποτρεπτική της περαιτέρω γνώσεως αλλά και διαπράττει λάθη με αποτέλεσμα τη συσσώρευση ενοχών που παραμένουν ανεπίγνωτες και οδηγούν στην απομόνωση.
Αν προσέξουμε την ρήση «ἀγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου ἐν ὅλη τῇ καρδίᾳ σου, ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καί ἐν ὅλη τῇ διανοίᾳ σου» (κατ. Ματθ.22,37) θα παρατηρήσουμε ότι απευθύνεται στον άνθρωπο ως τριαδική υπόσταση ή διαφορετικά θα λέγαμε ότι νοείται ως τρισυπόστατος.
Συνήθως όμως ο άνθρωπος επικαλείται το Θεό με το ένστικτο της επιβιώσεως για την διασφάλιση των αναγκών του. Πώς όμως να Τον προσεγγίσει αγνοώντας την υπερβατική του φύση; Και πώς να προσεγγίσει, να κατανοήσει και να αποδεχτεί τον άλλον, χωρίς τη γνώση του Εαυτού; Ο έρωτας ως μια δυνατότητα υπέρβασης της ατομικότητας προσφέρει την ευκαιρία αυτή, εάν όμως ο άνθρωπος κατέχεται από την κατώτερη φύση του ατομικού εγώ, χρησιμοποιεί την ευκαιρία αυτή για την ικανοποίηση της ιδιοτέλειάς του, δηλαδή του ενστίκτου. Είναι αδύνατον να κινηθεί με το πνεύμα της ενότητας. Το πνεύμα της ενότητας αποδίδεται εφόσον ο ίδιος υποστεί την αυτοσυντριβή.
Το εγώ τον απομακρύνει από τη γνώση των άλλων υποστάσεων της Καρδιάς και του Νου. Αν δεν συμβεί η «σταύρωση» είναι αδύνατον να εκπληρωθεί η παραπάνω εντολή όσο και η επόμενη «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως εαυτόν».
Ο κλοιός ο οποίος περιορίζει τον άνθρωπο στην αντίληψη της ίδιας της υποστάσεώς του, η οποία συνίσταται από τα τρία στοιχεία που αναφέραμε, ενισχύεται από την υλιστική κοσμοθεωρία.
Οδηγηθήκαμε σε μια κορύφωση της αποτυχίας από την υλιστική αντίληψη η οποία πλέον και την ατομικότητα έριξε στο αδιέξοδο κι αυτόν που μερίμνησε κατ’ αποκλειστικότητα στη ζωή του για την εξασφάλιση των βιοτικών αναγκών, τόσο του ιδίου, όσο και της οικογένειάς του.
Ο Λόγος μυεί στη ζωή η οποία υπερβαίνει την έννοια του χώρου και του χρόνου και αποκαλύπτει το εύρος της μέσω της Αγάπης.
Η μύηση στο Λόγο είναι σχέση μαθητείας που λειτουργεί σε μια αδιάλειπτη επικοινωνία, με την προϋπόθεση ότι η α-λήθη της ένθεης υποστάσεως είναι διαρκής και συνεχής.
Ο άνθρωπος μετέχει εν εγρηγόρση στο γίγνεσθαι όταν είναι απελευθερωμένος από το αίσθημα της κτητικότητας. Η αποτυχία του Δυτικού κόσμου έγκειται στο ότι προσπάθησε να συγκεράσει την πίστη στο Χριστό με την ιδιοκτησία, πράγμα ασυμβίβαστο. Η ιδιοκτησία είναι δέσμευση και αποτρέπει από το δίκαιο καθώς περιορίζει τη σκέψη και την ευθύνη στα αγαθά που κατέχει ο ίδιος ο άνθρωπος. Η απόσπαση από κάθε έννοια ιδιοκτησίας και κτητικότητας απελευθερώνει την ενέργεια του Νου και της Καρδιάς. Κατά συνέπεια η ροή αυτή οδηγεί στο εσώτερο Είναι, από το οποίο γνωρίζει και γνωρίζεται και ό,τι γνωρίζει ο άνθρωπος, αγαπά. Η απόσπαση από την ιδιοκτησία, συνεπώς, είναι προϋπόθεση για την περαιτέρω αυτογνωσία και την εισαγωγή του ανθρώπου στη σοφία της θείας οικονομίας. Έτσι, μόνον, μπορεί να οικοδομηθεί ένα ευοίωνο εν Χριστώ μέλλον.
Τότε μόνον μπορεί ο άνθρωπος βιωματικά να κατανοήσει ότι η ζωή είναι σχέση. Η άφατη αυτή πραγματικότητα δεν γίνεται αντιληπτή διαμέσου των αισθήσεων, αλλά μόνον δια μέσω της ψυχής και της συνειδήσεως.
Εάν δεχθούμε το τρισυπόστατο της ανθρώπινης υπάρξεως (Σώμα-Ψυχή- Νους) τότε η έννοια της ισορροπίας δεν νοείται χωρίς την αρμονική σχέση των τριών αυτών υποστάσεων. Η Συνείδηση γίνεται το μέσον για την κατάκτηση της εσωτερικής ισορροπίας καθώς εισάγει στην επίγνωση της Σχέσης που είναι η ζωή. Η ισορροπία είναι σχετική με το μέτρο, η κατάκτηση του οποίου προϋποθέτει την υπέρβαση του εγώ και την αναγωγή στον Νου. Το ορθώς σκέπτεσθαι και πράττειν είναι εφικτό από τον άνθρωπο που οδηγείται από τη συνείδηση του συνυπάρχειν και δεν νοείται στα πλαίσια του «εγώ» για το λόγο ότι το ατομικό εγώ δεν βρίσκεται σε κοινωνία με το εσύ και το όλον.
Θα μπορούσαμε να συνειδητοποιήσουμε την αξία της εφαρμογής των λόγων του Θεού τώρα, περισσότερο από άλλοτε, σήμερα, στην εποχή της κρίσεως, του αδιεξόδου της ανθρωπότητας, της αποτυχίας του παγκόσμιου οικονομικοκοινωνικού συστήματος κι ενός πολιτισμού που βασίστηκε στην τεχνολογική πρόοδο, αγνοώντας τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον!
Θα μπορούσαμε να νιώσουμε τώρα, καλύτερα από ποτέ, πόσο είμαστε εμείς οι ίδιοι υπεύθυνοι!
«Γιατί με προσφωνείτε «Κύριε, Κύριε» και δεν εφαρμόζεται αυτά που σας λέω; Όποιος έρχεται σ’ εμένα κι ακούει τα λόγια μου και τα εφαρμόζει θα σας δείξω με ποιον μοιάζει: Μοιάζει μ’ εκείνον που για να χτίσει σπίτι, έσκαψε βαθιά κι έβαλε τα θεμέλια πάνω σε βράχο. Αντίθετα, αυτός που ακούει τα λόγια μου και δεν τα εφαρμόζει, μοιάζει μ’ εκείνον που έχτισε το σπίτι του πάνω στο χώμα, χωρίς θεμέλια. Μόλις έπεσαν ποτάμι τα νερά πάνω του, γκρεμίστηκε, κι η ζημιά που έπαθε το σπίτι ήταν μεγάλη»
ΑΛΚΜΗΝΗ ΚΟΓΓΙΔΟΥ
Ποιήτρια-δοκιμιογράφος

Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2015

Η ΝΕΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΟΦΙΑΣ

Η ΝΕΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΟΦΙΑΣ
Ο πολιτισμός, αρχής γενομένης από την αρχαία Ελληνική σκέψη και το φιλοσοφικό λόγο,  βασίστηκε στην ολιστική φιλοσοφία. Η οικουμενική πνευματική κληρονομιά επιφορτίζει με ένα χρέος το σύγχρονο άνθρωπο και ιδιαίτερα τον Έλληνα, που θα πρέπει να γνωρίζει, ότι η ανάληψη της ευθύνης του,  απέναντι στον πολιτισμό που του παραδόθηκε, είναι συναφής με τη διάσωση της υπάρξεώς του.  Αποκομμένος από τον αληθινό εαυτό του, αποξενωμένος από τον άλλον, ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται  απομονωμένος στην ατομικότητά του, υποκείμενος στη γραμμική έννοια του χρόνου μέσα σ’ έναν  κόσμο που τον αγνοεί.
Φθάνουν τα πράγματα σ’ ένα οριακό σημείο κι αυτό πιστεύουμε ότι συμβαίνει τώρα. Δεν προσφέρει το παγκόσμιο οικονομικοπολιτικό κατεστημένο, που καθοδηγείται από το χρήμα, καμία προϋπόθεση ουσιαστικής κοινωνικότητας. Ο σύγχρονος άνθρωπος ακολούθησε έναν τρόπο σκέπτεσθαι που ήταν αποτέλεσμα ενός λάθους προσανατολισμού, στον οποίον συνέβαλε η υλιστική κοσμοθεωρία.
Η αρχαιοελληνική σκέψη επικεντρώνεται στην πραγματική αξία της ζωής και στη ζωή, η οποία δεν διακόπτεται και λειτουργεί αέναα. Η αρχαία Ελληνική σοφία και ο αντίστοιχος πολιτισμός δεν αφήνουν κανένα κενό, προσανατολίζουν σ’ ένα σημείο, το οποίο, όταν το γνωρίσει ο άνθρωπος, του ανοίγει προοπτικές. Η γνώση του εαυτού και η κατάκτηση του μέτρου οδηγούν στην επίγνωση της σχέσεως με το όλον.  Κανείς δεν θα μπορούσε να προβεί στη γνώση του εαυτού, μέσω  του άλλου, εάν δεν ίσχυε η αρχή της ενότητας των πάντων. Αυτό το σκεπτικό αποτελεί μια αφετηρία για να εισέλθει ο άνθρωπος εντός του και να ανακαλύψει τον κρυμμένο του θησαυρό.
 Η γέννηση έχει προορισμό την επίτευξη άθλων (το δηλώνει η λέξη γενέθλια) με σκοπό την ελευθερία. Εδώ, στην Τρίτη διάσταση, διαγωνίζεται. Οι δυσκολίες και  αντίξοες συνθήκες αποτελούν ένα  πεδίο δοκιμασίας και άσκησης, απ’ όπου θα διέλθει, με την έξοδό του από το χωροχρόνο σε άλλες διαστάσεις. Φυσικά, ενώ βρίσκεται στο χωροχρόνο, η ύπαρξή του συνδέεται με το σύμπαν, δια μέσω της ψυχής και της συνειδήσεως, γι’ αυτό λέει ο Πυθαγόρας: «Γνώρισε τον εαυτό σου και θα γνωρίσεις το σύμπαν και τους θεούς»!
Ό  άλλος γίνεται  απαρχή της γνώσεως του εαυτού και τούτο οδηγεί πλέον στο όλον.  Θα ήταν μεγίστη παράλειψη να μην αναφερθούμε στον Λόγο ο οποίος συνεχίζει, ολοκληρώνει και βεβαιώνει τον άνθρωπο για την αξία της υπάρξεως μέσα από το πνεύμα του συνυπάρχειν: «ἀγαπήσεις τον πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (κατ. Ματθ.22,38)
Η ψυχή ως χώρος ευαισθησίας δονείται και πάλλεται από την πιο μικρή λεπτομέρεια, εννοεί και κατανοεί τη σημασία της στη σύνθεση της θείας οικονομίας. Κι η συνείδηση  καθιστά τον άνθρωπο υπεύθυνο και τον ειδοποιεί για το γεγονός ότι η ζωή είναι σχέση κι ότι λειτουργεί με νόμους που δεν μπορεί να τους αγνοεί, χωρίς να υποστεί τις ανάλογες συνέπειες. 
Η κρίση, την οποία διερχόμεθα, μπορεί ν’ αποτελέσει μια ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της υπάρξεώς μας, μια ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε την ανάγκη του προσανατολισμού προς τις πνευματικές πηγές ή μιας επιστροφής στην εσωτερική πηγή απ’ όπου συνδεόμεθα με τη ζωή.
Η γραμμική έννοια του χρόνου έδωσε μια πολύ απατηλή εντύπωση, ότι η ζωή αρχίζει και τελειώνει  εδώ!
Η αλήθεια κάθε στιγμή μας αποκαλύπτεται, εάν κι εφόσον συνδεθούμε με τη ψυχή και τη συνείδηση, μέσα στο εκάστοτε παρόν!
 Βιώνοντας συνειδητά το παρόν  δίνεται η δυνατότητα μετοχής στην ιερότητα της ζωής, αυτό συμβαίνει ως μια αποκάλυψη. Η γνώση αυτή, στην οποία αναφερόμαστε, είναι, βεβαίως, αποτέλεσμα μυήσεως. Ωστόσο, αν και η γνώση δεν είναι θεωρητική αλλά βιωματική, προτείνουμε έναν προσανατολισμό στην ελληνική γλώσσα που είναι δυνατόν να μας συνδέσει με κάποιες πηγές που υπάρχουν εντός μας και εδώ η α-λήθη έχει το λόγο.
 Η αποτυχία αυτού του κόσμου διέσπειρε την απογοήτευση, παρόλα αυτά, μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία επιστροφής του ανθρώπου στα ενδότερα, όχι με την έννοια ενός αποκλεισμού στην ατομικότητα, (γεγονός που συμβαίνει τώρα) αλλά με την έννοια της επιγνώσεως της υπάρξεως, η οποία λειτουργεί με το συνυπάρχειν.
 «Σεαυτόν άρχου» είπαν οι αρχαίοι Έλληνες σοφοί. Ήξεραν πολύ καλά ότι οι υπερβάσεις είναι ο μόνος τρόπος διάσωσης της υπάρξεως. Η αυτογνωσία προϋποθέτει έναν διαρκή αγώνα με τον ίδιο τον εαυτό. Ο Μάρκος Αυρήλιος, ρωμαίος αυτοκράτορας, με αρχαιοελληνική παιδεία, στο έργο του «Τα εις Εαυτόν» προτρέπει «ένδον σκάπτε». Όλοι συμφωνούν, όσοι, περί του εαυτού, φιλοσοφικά τυρβάζουν, ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος εύρεσης του κρυμμένου θησαυρού.
Ενώ, η βιολογική ύπαρξη συμβιβάζεται με τη σχετικότητα, η ψυχή και η συνείδηση παραμένουν ασυμβίβαστες για το λόγο ότι κατατείνουν στο απόλυτο. Η ψυχή ερχόμενη στην Τρίτη διάσταση ενσωματώνεται και μετέχει στη σχετικότητα. Η βιολογική ύπαρξη ενστικτωδώς αποφεύγει τη δοκιμασία. Ωστόσο, η αρχαία ελληνική σοφία εκεί  παραπέμπει, στη δοκιμασία. Το ίδιο και ο χριστιανικός λόγος : «εἰσέλθετε δια τῆς στενῆς πύλης…» (κατ. Ματθ. 7,13) Ο λόγος είναι ότι μέσω των υπερβάσεων ο άνθρωπος εισχωρεί στη γνώση του εαυτού. Οι υπερβάσεις συντελούνται μέσω των δοκιμασιών και αποδίδουν τον άνθρωπο στη γνώση των άγνωστων δυνατοτήτων του και στην επίγνωση της πραγματικής υπάρξεώς του που δεν υπόκειται στο χρόνο.
 Όλος ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός, όπως γνωρίζουμε, αποτελεί ένα τεκμήριο διαχρονικών αξιών. Έχοντας, ως γνώμονες, ο καθείς, τους κώδικες, οι οποίοι μας παραδόθηκαν στους Δελφούς (γνώθι σαυτόν, μηδέν άγαν, παν Έν) αντιλαμβάνεται τη ζωή όχι μόνον μέσα στο γραμμικό χρόνο.
Για να μην επέλθει η λήθη προβαίνει, συνειδητά, σε υπερβάσεις ο αφυπνισμένος και όχι μόνον για να μην επέλθει η λήθη, αλλά για να γνωρίσει τις περαιτέρω δυνατότητές του. Βιώνει τη ζωή με τη μετοχή της ψυχής και της συνειδήσεως που είναι  άχρονες, κατά συνέπεια βιώνει το άχρονο παρόν.
Το παρόν είναι διαρκώς εν κινήσει, όπως η ζωή. Ο άνθρωπος, λοιπόν, που βιώνει το παρόν συνειδητά, βιώνει τη ζωή.
Σύμφωνα με τη  γραμμική αντίληψη του χρόνου (γέννηση, βιολογική ανάπτυξη, φθορά και θάνατος) ο άνθρωπος έχει αρχή και τέλος και  αυτό που εννοεί ως ζωή  ταυτίζεται με το διάστημα ανάμεσα στη γέννηση και στο θάνατο.  Μ’ αυτό το σκεπτικό νιώθει ανασφάλεια την οποία για να καλύψει υποσυνείδητα καταφεύγει  υποκατάστατα των πραγματικών υπαρξιακών του αναγκών. Η ανασφάλεια τον ωθεί στην απόκτηση  ιδιοκτησίας, καλλιεργεί την κτητικότητα επί προσώπων και πραγμάτων. Επίσης, από  ανασφάλεια ανάγει τη βιολογική νεότητα σε αξία. Έτσι, όμως χάνει την επαφή του με την πραγματική ζωή, το άχρονο παρόν, αναπολώντας άλλοτε το παρελθόν κι άλλοτε ανατρέχοντας στο μέλλον.
«Εἰ δε βούλει, αὐτό ἡ «νόησις» του νέου ἐστίν ἓσις, το δε νέα εἶναι τα ὂντα σημαίνει γιγνόμενα ἀεί εἶναι·..»(Κρατύλος 411c,)
ἄν δε ἀκόμα θέλης κι αὐτό το ὄνομα, ἡ «νόησις» σημαίνει ὁρμήν (ἓσιν) προς το νέον, ὃταν δε λέγωμεν ὃτι τα ὄντα εἶναι νέα, σημαίνει ὅτι διαρκώς ἀνανεώνονται.
Στο διάλογο «Κρατύλος» του Πλάτωνος (περί ονομάτων ορθότητος) βρίσκουμε την νόηση σχετική με την έννοια της νεότητας. H κίνηση της διαρκούς ανανέωσης χαρακτηρίζει τα όντα που είναι νέα. Συνεπώς, για την κατάκτηση της νεότητας, το ζητούμενο είναι η ανανέωση δια μέσου του νοός. Αντιθέτως, σήμερα, έχει επικρατήσει η λάθος αντίληψη περί της νεότητας η οποία, όπως γνωρίζουμε, περιορίζεται σε μια μικρή χρονική περίοδο της ζωής του ανθρώπου.  Μ’ αυτό όμως το σκεπτικό της γραμμικής αντίληψης του χρόνου απαξιώνεται ο άνθρωπος όσο περνάει η ηλικία του.
Στην ετυμολογία των ονομάτων των ελληνικών λέξεων κρύβεται και το πραγματικό νόημα αυτού που η κάθε λέξη σημαίνει. Η  Ελληνική γλώσσα, αναμφίβολα αποτελεί έναν ανεκτίμητο θησαυρό, από μόνη της είναι ικανή να μας προσεγγίσει στην ουσία και την αλήθεια.  Το νόημα όμως πολλών λέξεων έχει αλλοιωθεί με τον καιρό, π.χ. η λέξη «γέρος» έχει απαξιωτική σημασία. Σήμερα, σημαίνει το άτομο, που υπέστη τη φθορά και απέχει από το γίγνεσθαι, που έχει εισέλθει στο περιθώριο.  Η ίδια λέξη, ας μη ξεχνούμε, ότι προέρχεται από τη λέξη ιερός, καθώς η σοφία, που υποτίθεται ότι αποκτά ο άνθρωπος με το πέρασμα του χρόνου, τον κάνει ιερό.
Εφόσον, η ζωή είναι κίνηση επιτελείται με τη συγκίνηση, η συγκίνηση παραπέμπει στη Σχέση. Ταυτόχρονα, η συνειδητότητα, κατά την οποία ο άνθρωπος βρίσκεται στο παρόν με τη ψυχή και τη συνείδησή του, λειτουργεί με το πνεύμα του συνυπάρχειν.
Την επίγνωση ότι η ζωή είναι σχέση, τη λαμβάνει διαμέσω της ψυχής και της συνειδήσεως κι είναι αποτέλεσμα της γνώσεως του Εαυτού.
Οι υπερβάσεις είναι ο μόνος τρόπος διάσωσης της υπάρξεως γιατί αυτές οδηγούν στην ελευθερία,  διασπούν τα όρια, μέσα στα οποία, κινδυνεύει ο άνθρωπος να περιορίσει την ύπαρξή του και να υποστεί τη λήθη.  Οι δυσκολίες και οι δοκιμασίες αποτελούν προϋποθέσεις για άθλους. Γεννιόμαστε για άθλους (γενέθλια) και μόνον η λέξη ,αν ενσύψουμε σ’ αυτή, δίνει  το πραγματικό νόημα στη ζωή.
Η αρχαία Ελληνική σκέψη είναι διαρκώς νέα, διευρύνει τους ορίζοντες του νου, έρχεται να ανοίξει νέους δρόμους, που αν ο άνθρωπος επιχειρήσει ν’ ακολουθήσει θα φθάσει στη γνώση του εαυτού και τότε θα λάβει την επίγνωση ότι είναι ον συμπαντικό.

Αλκμήνη Κογγίδου
Ποιήτρια-δοκιμιογράφος.



Πέμπτη 25 Ιουνίου 2015

ΠΩΣ ΠΛΗΡΩΣΕ Ο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟ ΦΟΡΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΟ?


Aνατροπή
Είναι αδιαμφισβήτητη η ηθική του απόλυτου. Πώς να οικοδομηθεί η καινούργια ανθρωπότητα, εάν ο νέος άνθρωπος δεν γκρεμίσει εκ βάθρων αυτόν τον σαθρό κόσμο με τα λάθη του, με τις ενοχές του ;
Και πώς να στηριχθεί ένας πολιτισμός που αγνοεί τον παράγοντα άνθρωπο ;
Η περιοριστική αντίληψη ζωής που θεμελιώθηκε επάνω στην κοσμοθεωρία του υλισμού, κατάφερε να καταργήσει τη σχέση του ανθρώπου με τη συνείδησή του και με το Πνεύμα για να οδηγήσει, τελικά, στην παταγώδη αποτυχία του κατ’ επίφαση πολιτισμένου κόσμου.
Αν υπάρχει ένας πολιτισμός τον οποίον μπορούμε να εμπιστευθούμε και να θαυμάσουμε, ένας πολιτισμός που αναδεικνύει την αξία Άνθρωπος, αυτός δεν είναι καρπός της διάνοιας αλλά του Πνεύματος.
Για να χτιστεί ένα καινούργιο οικοδόμημα στη θέση του παλαιού, θα πρέπει, να γκρεμιστεί το παλαιό εκ θεμελίων.
Στον Ευαγγελιστή Ματθαίο συναντούμε μία μοναδική αναφορά, σχετική με το πώς ο Ιησούς πλήρωσε το φόρο για το ναό:
«Ἐλθόντων δε αὐτῶν εἰς Καπερναούμ προσῆλθον οἱ τα δίδραχμα λαμβάνοντες τῶ Πέτρω και εἶπον ὁ διδάσκαλος ὑμῶν οὐ τελεῖ τα δίδραχμα; Λέγει, ναι. Και ὅτε εἰσῆλθεν εἰς την οἰκίαν, προέφθασεν αὐτόν ὁ Ἰησοῦς λέγων τι σοι δοκεῖ, Σίμων; οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς από τίνων λαμβάνουσι τέλη ἤ κῆνσον; ἀπό τῶν υἱῶν αὐτῶν ἤ ἀπό τῶν ἀλλοτρίων; λέγει αὐτῶ ὁ Πέτρος ἀπό τῶν ἀλλοτρίων. ἔφη αὐτῶ ὁ Ἰησοῦς ἄραγε ἐλεύθεροί εἰσιν οἱ υἱοί. ἵνα δε μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς, πορευθείς εἰς τὴν θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἆρον, καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εὑρήσεις στατῆρα ἐκεῖνον λαβὼν δὸς αὐτοῖς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ». (Ματθ. 17, 24-27)
Το εδάφιο αυτό παρουσιάζει ένα γεγονός που ριζικά ανατρέπει την ισχύ της ανθρώπινης λογικής. Η καταβολή φόρου είναι μόνον η αφορμή. Το συμβατικό δίκαιο, που καθορίζει τις υποχρεώσεις των μελών ενός κοινωνικού συνόλου, ο Ιησούς δεν το παραβιάζει. Με τη στάση του δείχνει, ανοχή και κατανόηση ! Ο τρόπος Του αποδεικνύει ότι είναι ο Κύριος των δυνάμεων.
Το, ότι έχει εξουσία, αποκαλύπτεται, ανά πάσα στιγμή κατά την επίγεια παρουσία Του. Την υπερβατική πραγματικότητα, -η έννοια «υπερβατική» προσδιορίζεται σε σχέση με τα ανθρώπινα μέτρα- την εμφανίζει ως την αληθινή Ζωή. Αυτήν έρχονται οι Ευαγγελισταί να μας γνωστοποιήσουν, με τον πιο απλό τρόπο, μέσα από την παιδική τους αθωότητα.
Εδώ, για άλλη μια φορά, συντελείται μια ανατροπή του οικοδομήματος που βασίζεται στη ανθρώπινη σκέψη.
«ἵνα δε μη σκανδαλίσωμεν αὐτούς, πορευθείς εἰς την θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον και τον ἀναβάντα πρῶτον ἰχθύν ἆρον και ἀνοίξας το στόμα αὐτοῦ εὑρήσεις στατῆρα ἐκεῖνον λαβών δός αὐτοῖς ἀντί ἐμοῦ και σοῦ»
Συνιστά, τουλάχιστον, κωμικοτραγική ειρωνεία το να ζητείται φόρος για το κτίσμα του ναού από τον Κύριο, που ο ίδιος είναι ο Άκτιστος ναός! Κι ενώ για τους ανθρώπους, πολλές φορές, τα σοβαροφανή θεωρούνται σοβαρά και τα αληθοφανή αληθή, ο Κοινός Νους αποδεικνύει, τη διαχρονική του εγκυρότητα, αποκαλύπτοντας την άλλη διάσταση των πραγμάτων από την οποία βρίσκεται, ακόμα, ο άνθρωπος σε μεγάλη απόσταση.
Αν η αδυναμία να υπερβεί τα δικά του όρια, που είναι σχετική με τη φυγοπονία, τον καθιστά ανίκανο να θαυμάσει, τότε για τον ίδιο λόγο αδυνατεί και να πιστέψει. Ο θαυμασμός και η πίστη προϋποθέτουν ελευθερία.
Η πίστη αποτελεί έναν άλλον τρόπο σκέπτεσθαι, απαλλαγμένο από την περιχαράκωση των αισθήσεων. Είναι υπερβατική δυνατότητα, που όμως το στοιχείο της βρίσκεται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου.
Είναι γνωστό ότι οι αισθήσεις έχουν περιορισμένη εμβέλεια. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη του ανθρώπου σ’ αυτές καθυστέρησε την εξέλιξη με συνέπεια να μην καθοδηγείται από το νου αλλά από το ένστικτο. Η απόλυτη αποδοχή, ο θαυμασμός που φτάνει ως την έκσταση ενώπιον των αποκαλύψεων του Λόγου, κλονίζουν έως το σημείο της αυτοσυντριβής τον ίδιο τον άνθρωπο και βεβαίως την εμπιστοσύνη στην διάνοιά του. Το θαυμαστό σωτηριακό σχέδιο του Θεού με σκοπό να γίνει αποτελεσματικό και να λειτουργήσει μέσα στη ψυχή του ανθρώπου προϋποθέτει τουλάχιστον, την αυτοσυντριβή.
Η συνείδηση, εφόσον έχει προηγηθεί η κάθαρση, λειτουργεί ως σημείο επαφής προς το απεριόριστο των δυνατοτήτων της θείας υποστάσεως.
Ο Λόγος παράγει ένα δυναμισμό ικανό να εκτινάξει το νου του ανθρώπου στον υπέρτατο Νου, αρκεί και μόνον να μείνει και να εντρυφήσει η ψυχή στην αλήθεια που προσφέρεται ως αποκάλυψη.
Η σκέψη εδραιώθηκε στην άγνοια του εαυτού και του άλλου και διατηρείται μέσα στην χωριστικότητα.
Η εκ βάθρων αλλαγή του κόσμου θα προκύψει από τον έναν, τον καθένα.
Με την αυτοσυντριβή ενώπιον της αποκάλυψης του Λόγου γκεμίζονται τα θεμέλια του παλαιού κόσμου. Κι είναι ο τρόπος σκέψης και οι αντιλήψεις του παλαιού κόσμου, που επί αιώνες διατηρούνται στη σκοτεινή φυλακή του υποσυνειδήτου. Το ανεξέλεγκτο υποσυνείδητο προσομοιάζεται με την εκρηκτική κι απρόβλεπτη δραστηριότητα ενός ηφαιστείου.
Η γραμμική έννοια του χρόνου που προέκυψε από την κοσμοθεωρία του υλισμού συνέβαλε καθοριστικά στην απόσπαση του ανθρώπου από τη συνειδητή βίωση του παρόντος. Τούτο έχει ανάλογες επιπτώσεις. Δημιουργεί μια ψευδή αντίληψη για τη ζωή. Έρχεται, λοιπόν, ο Λόγος ως ανατροπή ενός κατεστημένου που διατηρεί τη χωριστικότητα και την αδικία.
Ο Λόγος διατρέχει τους αιώνες και επιτελεί το συνεχές γίγνεσθαι για ν’ αποδείξει τη δυναμική, η οποία εδρεύει μέσα στη ψυχή και στη συνείδηση που ο άνθρωπος δεν την έχει ακόμη προσεγγίσει. Έτσι, έρχονται οι δοκιμασίες που σκοπό έχουν να τον αποσυνδέσουν από τον παλαιό κόσμο και να του αποκαλύψουν μια τελείως άλλη εκδοχή της ζωής.
Αλκμήνη Κογγίδου.
Ποιήτρια-δοκιμιογράφος
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ Ο ΘΕΣΣΑΛΟΣ ΤΕΥΧΟΣ 30, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010

Πέμπτη 11 Ιουνίου 2015

ENΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ-ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ-ΣΥΜΦΩΝΙΑ

ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ-ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ-ΣΥΜΦΩΝΙΑ

«Ενθουσιασμός», «συγκίνηση», «συμφωνία» τρεις λέξεις, που αντιστοιχούν με έννοιες, σε κάθε μία από τις οποίες, υπάρχει η αλήθεια με προοπτική.
Η σπουδαιότατη Ελληνική γλώσσα, με τον αντίστοιχο εννοιολογικό πλούτο της, περιέχει «εν δυνάμει» την αλήθεια στο λεξιλόγιό της.

Ο ενθουσιασμός ως μια έξαρση από το χωροχρόνο και τη σχετικότητα παραπέμπει στη θεία ιδιότητα του ανθρώπου(ένθεος), ο οποίος αποκτά μιαν άλλη αίσθηση του εαυτού, που προέρχεται από την υπερβατική του υπόσταση.
  Η συγκίνηση είναι, επίσης, μια σύνθετη λέξη, που υποδηλώνει την κίνηση του ενός εν σχέση προς τον άλλον, πρόκειται για μια κίνηση  ψυχής, που συμβαίνει πάντα εν σχέση. Την ενωτική αυτή κίνηση-συναίσθηση, προκαλούν η ενθύμηση του θείου, ο νόστος, ή η ανάμνηση. Κάθε φορά, που παρίσταται η ύπαρξη μέσα στο συνυπάρχειν, μεσολαβεί η συγκίνηση. Παράλληλα,  συμβαίνει μία απόσπαση από το χωροχρόνο.
Η λέξη «συμφωνία» δηλώνει μία σύνθεση φωνών που αποδίδουν στην αρμονία. Υπ’ όψιν ότι, η συμφωνία απηχεί ευάρεστα στη ψυχή, ενώ η διαφωνία παραπέμπει στη δυσαρμονία.
 Επιχειρούμε μία αναφορά σ’ αυτές τις τρεις, άκρως ενδιαφέρουσες, και σημαντικές λέξεις, για το λόγο ότι στην εποχή μας, η διαβρωτική υλιστική κοσμοαντίληψη, ανάγκασε τον άνθρωπο να υποστεί τη λήθη, ενώ ενεργοποίησε τη διάνοιά του ώστε να γίνεται ανταγωνιστική.
Μέσα σ’ αυτόν τον επίπεδο τρόπο στον οποίο κινείται, σήμερα ο άνθρωπος, καθώς υπόκειται σ’ έναν σκληρό αγώνα επιβίωσης, το πνεύμα του συνυπάρχειν, επικινδύνως, καταστέλλεται. Επέρχεται η λήθη απ’ τον αγώνα που διεξάγεται ερήμην της αλήθειας της υπάρξεως. Η λήθη είναι δυνατόν να διαγράψει από τη σκέψη και τη ζωή του ανθρώπου τις αξίες που προάγουν την εξελικτική  πορεία του και τον ανάγουν στην Ενότητα. Η κοσμοθεωρία του υλισμού, το παγκόσμιο πολιτικοοικονομικό σύστημα, η ανισότητα της κατανομής των αγαθών, η εκμετάλλευση των αδύναμων λαών από τους ισχυρούς, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, η ανισορροπία του κλίματος κλπ. δημιουργούν δυσοίωνες συνθήκες.  Ο Θεός, όμως, ο οποίος δημιούργησε το σύμπαν και όλα τα όντα και, βεβαίως, τον άνθρωπο, ιδιαιτέρως, σ’ αυτόν εγκατέστησε τη συνείδηση, που είναι η ειδοποιός διαφορά από τα άλλα όντα και τον καθιστά υπεύθυνο. Η συνείδηση μπορεί να συντελέσει  στην διάσωση της υπάρξεως, μπορεί όμως να συντελέσει και  στην αυτοκαταστροφή του.
Ο Λόγος, απόλυτος, καθοριστικός οδηγός της ψυχής και συντελεστής της πορείας για τη διάσωση της υπάρξεως. Η ψυχή και η συνείδηση δεν υπόκεινται στο χρόνο, ούτε και στους φυσικούς νόμους. Παρέχουν τη δυνατότητα της έξαρσης από το χρόνο, από την ύλη και της μετοχής στο διηνεκές παρόν, που είναι η αδιάλειπτη ζωή. Η συνείδηση,  αποτρέπει τον άνθρωπο από το να δημιουργεί παραλείψεις που επιφέρουν ενοχές, καθώς τον φέρνει στην επίγνωση της σχέσεως. Ωστόσο η απουσία εγρήγορσης και οι δυσμενείς συνθήκες, στις οποίες ο άνθρωπος διέρχεται ως αγνοών και αγνοούμενος, επιφέρουν τον κίνδυνο του υπαρξιακού του θανάτου (λήθη).
Είναι φορές- στιγμές που συμβαίνει ο άνθρωπος όταν συναντήσει έναν άλλον, απρόβλεπτα και απρόσμενα,  να αισθανθεί ενθουσιασμό. Τι στιγμή εκείνη, μέσα στο παρόν παρίσταται η ζώσα ύπαρξη, η οποία λειτουργεί με το συνυπάρχειν. Πόσο ωραίο είναι το συναίσθημα αυτό και πόση χαρά δίνει! Κάνει τον άνθρωπο να νιώσει σαν παιδί! Μήπως, ο Θεός Λόγος δεν προτείνει « Γίνεσθε ως τα παιδία ότι αυτών εστί η βασιλεία των ουρανών»;
Αν παραμείνουμε στον ενθουσιασμό και δεν προχωρήσουμε στη συγκίνηση, τότε δεν θα δώσουμε στη συνάντηση αυτή κάποια προοπτική. Η συγκίνηση θα διακοπεί αν δεν οδηγηθούμε στη συμφωνία μέσα από το διάλογο και την επικοινωνία. Η  συνέχεια θα έχει πάντα σχέση με τη βαθύτερη αξιολόγηση. Από ’κει προκύπτει ένα θαυμάσιο φαινόμενο, που ομοιάζει με τη μουσική! Θάλεγε, λοιπόν, κανείς ότι, όταν  ομιλούν οι ψυχές με τη γλώσσα της αλήθειας, όταν επέλθει η ψυχική και συνειδητή σύνθεση των ανθρώπων, που θα λειτουργούν εν σχέση  με τη θεία αρμονία του σύμπαντος, τότε δημιουργείται η συμφωνία.
 Εάν συμβεί να συμφωνήσουν οι ψυχές τότε συντονίζονται και γίνεται η απαρχή μιας αλλαγής  που θα οδηγήσει στην αρμονία.
Αν, η συνάντηση των ανθρώπων, που ένιωσαν ενθουσιασμό, συγκίνηση και συμφωνούν, δεν αποτελέσει την απαρχή μιας σχέσεως με προοπτική, τότε είναι βέβαιο, ότι θα το παραλάβει, αυτό το γεγονός, η λήθη. Η τρέχουσα πραγματικότητα θα το διαγράψει από τη μνήμη. Τι όμως μπορεί να σημάνει αυτό; Μία απώλεια που συμβαίνει ανεπίγνωτα. Ο χρόνος παραλαμβάνει την ύπαρξη  μέσα στους εξοντωτικούς ρυθμούς της καθημερινότητας, στον αγώνα της βιοπάλης και στο συμβατικό τρόπο σκέπτεσθαι και ζωής που επικρατεί, διαγράφοντας τις ευαισθησίες. Το ατομικό εγώ του ανθρώπου, που ως επι τω πλείστον συντάσσεται με τους άλλους διαγράφει αυτές τις ιδιαίτερες προσωπικές εκφάνσεις, θεωρώντας ότι δεν είναι σχετικές με την τρέχουσα πραγματικότητα και με το πνεύμα που επικρατεί. Και, βεβαίως, θα προκύψει μια επιχειρηματολογία ,η οποία θα οδηγήσει με τη λογική της στην εξαφάνιση της ευαισθησίας και της θαυμάσιας αναφοράς των δύο ψυχών που οδηγούνται στην έξαρση από τον κόσμο της φθοράς και της διαφθοράς.
Το εγώ δημιουργεί μια μονομέρεια κι έναν αποκλεισμό που στερεί τον άνθρωπο από τη δυνατότητα  να συγκινείται, θέλει ως επι τω πλείστον να επικρατεί. Μέσω του ενστίκτου της επιβιώσεως λειτουργεί αρνητικά ως προς τις  υπερβάσεις, γι’ αυτό καταφεύγει σ’ ένα κοινότυπο τρόπο ζωής, δίνοντας μάλιστα μια λογική παρέμβαση. Τη φυγοπονία την υπαγορεύει το ένστικτο της επιβιώσεως και το μαζικό πνεύμα, μέσα στο οποίο εξουδετερώνεται η προσωπική ζωή.
Ας ξαναγυρίσουμε όμως στην ευαίσθητη περιοχή της ψυχής, εκεί είναι ό,τι ωραίο υπάρχει που πρέπει με πολύ ευλάβεια να το διατηρήσει ο άνθρωπος ζωντανό, γιατί κάποτε ο ίδιος ο εαυτός θα γίνει τιμωρός, για την απώλεια της ευαισθησίας. Αν επέλθει η λήθη των ωραίων στιγμών και των υπερβάσεων που αποδεικνύουν την εν Θεώ συναίσθηση μιας πραγματικότητας που ενθουσιάζει, συγκινεί και συντάσσει με τη μετοχή της εσώτερης αλήθειας του ανθρώπου,  τότε έπεται ο υπαρξιακός θάνατος.
 Ο άνθρωπος όμως που αντιλαμβάνεται το ύψιστο χρέος προς την ένθεη ιδιότητά του και τη μοναδικότητά του, εάν συμβεί να χάσει τον ενθουσιασμό είναι πάρα πολύ γόνιμο να περιέλθει στην οδύνη κι όχι στην αδιαφορία.
Η οδύνη διατηρεί ζωντανή την ανάμνηση και δεν αφήνει την ύπαρξη να περιέλθει εις την θανατηφόρο λήθη.
Η συνείδηση, η οποία επικυρώνει και δικαιώνει την προσωπική σχέση, δεν θα αφήσει τον άνθρωπο να την αντιμετωπίσει ως δευτερεύουσα υπόθεση και η μετοχή του στο κοινωνικό γίγνεσθαι να τον αποσπάσει, χρονικά και ουσιαστικά, από το δικαίωμα αυτό. Εδώ, χρειάζεται ένας άθλος, αλλά το ατομικό εγώ στέκεται εμπόδιο.. Ενώ δεν εμποδίζει  άθλους, οι οποίοι γίνονται ευάρεστοι και αποδεκτοί από τον κόσμο, καθώς τονώνουν τη δύναμή του, με την επιτυχία και  την εγκοσμιακή διάκριση που προσφέρουν,  εναντιώνεται στις υπαρξιακές υπερβάσεις, στις λεπταίσθητες εκφάνσεις της ψυχής, οι οποίες συμβαίνουν με τον ενθουσιασμό και τη συγκίνηση.

 Ας έρθουμε τώρα στο λόγο του Θεού, ο οποίος δόθηκε προς σωτηρία των ανθρώπων και ιδιαίτερα στην προτροπή «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως εαυτόν», μια προτροπή που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως απαρχή της αναγωγικής πορείας του ανθρώπου προς τον θεϊκό του προορισμό.
Ποιος είναι ο εαυτός; Είναι το ατομικό εγώ που συντάσσεται με τους πολλούς; Όχι, βεβαίως όχι, εδώ η αναφορά στον εαυτό, που είναι αρχαιοελληνική λέξη κι αυτή, συνιστά, και μια άλλη φιλοσοφία ζωής, σχετική με την αρχαιοελληνική σκέψη.  Ας θυμηθούμε τον Πυθαγόρα ο οποίος είπε: «γνώρισε τον εαυτό σου και θα γνωρίσεις το σύμπαν και τους θεούς»!
Τον Εαυτό θα τον βρούμε δια μέσω της σχέσεως με τον  πλησίον. Οι στιγμές του ενθουσιασμού, της συγκινήσεως και της συμφωνίας αποτελούν, σημαντικότατη απόσπαση από το πνεύμα του κόσμου και εισαγωγή στον όμορφο κόσμο της ψυχής. Ο ενθουσιασμός, η συγκίνηση, η συμφωνία μεταξύ δύο ανθρώπων οδηγούν στο μυστήριο της σχέσεως που είναι τόσο ερωτικό όσο και ενωτικό καθώς η ύπαρξη μ’ αυτές τις συνθήκες, μόνον, μπορεί να διασωθεί!
Πολύ συχνά υπήρξαν περιπτώσεις που οι άνθρωποι αισθάνθηκαν μια ευχάριστη συναίσθηση με τον ανάλογο ενθουσιασμό, ακούγοντας το λόγο του Θεού και ο ενθουσιασμός τους  δεν είχε συνέχεια και συνέπεια.
Η ασυνέπεια αυτή είναι καθοριστική  για την περαιτέρω πορεία τους. Ανεπίγνωτα περνούν μέσα στη διαδικασία του αγώνος της επιβιώσεως, ο οποίος τους αποσπά από την υπαρξιακή ανησυχία.
Βασικό στοιχείο στη σκέψη και στα συναισθήματα αποτελεί η ύπαρξη του άλλου. Η ιδιαιτερότητα της προσωπικότητας δεν γίνεται αναγνωρίσιμη και αποδεκτή, παρά μόνο δια μέσω της αγάπης.  Ο άλλος, γι’ αυτόν που έχει έρθει στην επίγνωση της ψυχής και της συνειδήσεώς του, αποκτά μεγάλη σημασία και αξία. Η γνώση του εαυτού ουσιαστικά εισάγει στο μυστήριο της ζωής, που αφορά, βεβαίως, μια κατάσταση που λειτουργεί εν σχέση, ο άνθρωπος με τον άλλον άνθρωπο και η συν Θεώ συνεύρεση. Είπαμε ότι ο πλησίον μπορεί να γίνει η απαρχή της σχέσεως. Βεβαίως, αυτό αποτελεί μυστήριο.
Ας αφήσουμε όμως μέσα στη σιωπή το ανεξήγητο και το μεγαλειώδες ας επιστρέψουμε σ’ έναν κίνδυνο που μας αφορά, όταν κι εφόσον αποσπασθούμε από την αλήθεια και υποστούμε τη λήθη. Η λήθη είναι κατάσταση που μπορεί να προκύψει μέσα στο γραμμικό χρόνο, μέσα στον κάματο ενός αγώνα στον οποίο μετέχει κανείς, πολλές φορές, καθ’ υπερβολή.
 Το θέατρο, η λογοτεχνία και θα έλεγα η κλασσική λογοτεχνία, στην οποία οι αλήθειες αυτές δίνονται με πολύ αισθαντικό τρόπο, έρχονται να μας δώσουν έναν καθρέπτη της υπάρξεως, για την οποία η λεπτομέρεια είναι πολύ σημαντική.
Ευτυχώς, η μεγάλη Τέχνη, εννοούμε τις στιγμές εκείνες κατά τις οποίες οι δημιουργοί απέδωσαν διαχρονικό λόγο, ποίηση, θέατρο, φιλοσοφία κλπ., είναι μια παρακαταθήκη η οποία υπάρχει για τον καθένα. Μπορεί να αναζητήσει μέσα από την υψηλή μορφή της Τέχνης την ίδια την ύπαρξή του, η οποία  συνδέεται με τις αξίες. Η μεγάλη τέχνη επιχειρεί μια υπόμνηση των διαχρονικών αξιών που συνδέονται με την ύπαρξη του ανθρώπου και με την ένθεη φύση του.
Αλκμήνη Κογγίδου.

Ποιήτρια-δοκιμιογράφος

Τετάρτη 29 Απριλίου 2015

Η ΑΝΟΙΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΑΝΟΙΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Σ’ αυτή τη μαγική εποχή του χρόνου, την εποχή της άνοιξης, το μήνα Μάϊο το ποικιλόμορφο Ελληνικό τοπίο αποτελεί ένα θαύμα που σου γεννάει την έκπληξη κι αυτή σ’ οδηγεί στο θάμβος. Στη μικρή της έκταση η χώρα αυτή είναι μεγάλη! Εδώ μπορεί να βρει κανείς μέρη που θυμίζουν τις Ελβετικές Άλπεις κι άλλοτε μέρη με φοίνικες που θυμίζουν τροπικές περιοχές. Αλλού τα καταπράσινα βουνά σμίγουν με τη θάλασσα, ήσυχα απολήγοντας σε αμμουδερές ακρογιαλιές και αλλού απόκρημνα και βραχώδη, προβάλλουν γυμνά, λάμποντας στο φως του ήλιου.  Η φύση απλώνει το βασίλειό της μακριά από τις πολύβουες μεγαλουπόλεις στην Ελληνική ύπαιθρο. Σ’ αυτήν καταφεύγει ο σύγχρονος άνθρωπος για να βρει λίγη ηρεμία. Η επαφή μας μαζί της εξακολουθεί να μας δίνει την ευλογία της. Κι ακόμα, περισσότερο, όταν τη βιώνουμε με τρόπο προσωπικό, αντιμετωπίζοντάς την με δέος, τότε μας αποκαλύπτει όλη την ομορφιά της. Ξυπνά ένα ιδιαίτερο σκίρτημα μέσ’ στην ψυχή αναδεύοντας εντός μας λησμονημένες μνήμες μιας ζωής παραδεισένιας που χάθηκε. Κι όταν ακόμα σαν τουρίστες διερχόμαστε, μας προσφέρεται η φευγαλέα εικόνα των πολύχρωμων κάμπων που ευωδιάζουν αυτήν την εποχή. Καθώς το τρένο διασχίζει την εξοχή πάνω στις ράγες και οι εικόνες εναλλάσσονται μπροστά στα μάτια μας, ο νους ξεκουράζεται εκεί που το πράσινο σμίγει με το γαλάζιο του ουρανού. Δεν προλαβαίνει ο ταξιδιώτης να συλλάβει αυτό το όνειρο που ξετυλίγεται εμπρός του.
Σταματήσαμε για να οδοιπορήσουμε και να απολαύσουμε τη θαυμάσια θέα της περιοχής που δίκαια ονομάζεται  Καλλιθέα. Κατηφορίσαμε το καταπράσινο λόφο που απολήγει σε ξανθιές αμμουδερές παραλίες, τόσο ήρεμες και χαϊδεμένες απαλά από το κύμα. Η καθαρή σμαραγδένια θάλασσα αγκαλιάζει τρυφερά το τοπίο σιγο-μουρμουρίζοντας λικνιστικά σαν αρχαία θεά το τραγούδι της κοντά στο ιερό του Άμμωνος Διός. Η Ελλάδα είναι γεμάτη από χώρους επιλεγμένους από τους αρχαίους όπου εγκατέστησαν τα ιερά και τους ναούς των. Στην Καλλιθέα σώζεται  ο αρχαίος ναός του Άμμωνος Διός κι ένα παλαιοχριστιανικό εκκλησάκι χτισμένο από Ρώσους μοναχούς. Το πόσιμο νερό της περιοχής προέρχεται από φυσική πηγή και σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία το χάρισε ο Ολύμπιος Ζεύς στον Άμμωνα Δία.
Αισθάνεται κανείς παντού διάσπαρτο αυτόν τον πολιτισμό ο οποίος άφησε τα σημάδια του, απομεινάρια μνήμης ανεξίτηλης. Κι υπάρχουν για να μας θυμίζουν την καταγωγή μας και πόσο αρμονικά έζησαν, εδώ, σ’ αυτόν τον φυσικό χώρο, θεοί και άνθρωποι! Χωρίς τη μνήμη αυτού του πολιτισμού χάνουμε το πρόσωπό μας, την υπόστασή μας σαν Έλληνες. Η μνήμη μας συνδέει με τις αξίες. Θα έλεγε κανείς, ότι η λήθη γίνεται ένας εχθρός του ανθρώπου  για το λόγο ότι του επιτρέπει να αποσυνδεθεί από τις ρίζες του και από τις πανάρχαιες καταβολές του. Έτσι, ο άνθρωπος εύκολα καταστρέφει τη φύση για το κέρδος και αποσυνδέεται από τη σχέση με τους συνανθρώπους του. Η τεχνολογία και οι συνεχείς αρνητικές επεμβάσεις της, βιάζουν και παραβιάζουν τους φυσιολογικούς ρυθμούς της ζωής. Mόνο δια μέσω της μνήμης ερχόμεθα σ’ επαφή μ’ ό,τι αξιότερο και μ’ αυτόν τον τρόπο δικαιώνουμε τη ζωή.
Ο χώρος αυτός αντιστέκεται και μας καλεί ν’ αντισταθούμε, προτείνοντας αλήθειες αιώνιες και οικουμενικές. Κι είναι τόσο αναγκαίες για τον σύγχρονο κυνηγημένο άνθρωπο που βρίσκεται έρμαιο ενός παγκόσμιου συστήματος, ενός μηχανισμού που του απομυζεί ενέργεια και ζωή. Το «Γνώθι σ’ αυτόν», η Αρετή και το Κάλλος, η λατρεία του Θείου, ο διάλογος, το Μέτρο, η Αλήθεια (Α-λήθη) ορισμένες μόνον από τις αξίες που μας κληροδοτήθηκαν. Στις δοκιμασμένες αυτές από το χρόνο έννοιες, κρύβονται οι αντιστάσεις ενός πολιτισμού, που η συνέχειά του έγκειται σε μας τους νέους Έλληνες. Γι αυτό, ο τρόπος της ζωής μας δεν μπορεί να ομοιάζει με κανέναν άλλο πάνω στη γη, δεν μπορεί να βασίζεται σε καταναλωτικά πρότυπα και εισαγόμενες αντιλήψεις. Ο ίδιος ο χώρος μας υποβάλλει έναν άλλον τρόπο σκέψης, μας εμπνέει έναν διαφορετικό τρόπο αίσθησης και συμπεριφοράς που δεν έχει σχέση με την εμπορικότητα, τη σκοπιμότητα του κέρδους και της εκμετάλλευσης, ούτε με το άγχος του μηχανοποιημένου δυτικού ανθρώπου. Αλλά, με την ανιδιοτέλεια, όπως η φύση ανιδιοτελώς μας προσφέρει τα αγαθά της, το ήθος και την ελευθερία του ενάρετου.  Τέτοιους τύπους ανθρώπων συναντούμε ακόμα, υπάρχουν κι αυτό ενισχύει την ελπίδα ότι ο ελληνισμός βιώνει την αυθεντικότητά του κι αντιστέκεται στ’ αλλότρια ρεύματα. Πολλές φορές, θάναι  ένας σερβιτόρος που θα μας εκπλήξει με τις γνώσεις του και την λατρεία του στην αρχαία Ελληνική φιλοσοφία, άλλοτε ένας οδηγός ταξί ή ένας οδηγός λεωφορείου που θα μας εντυπωσιάσει με την ευγένειά του. Σ’ αυτούς τους απλούς ανθρώπους που εργάζονται με σεμνότητα και συμπεριφέρονται ευγενικά, θα δούμε, πολλές φορές, τους αντάξιους συνεχιστές του Ελληνικού πολιτισμού.  Την  εποχή της άνοιξης, κατά την οποία η φύση αναγεννάται, εδώ, σ’ αυτή την ευλογημένη γη, αισθάνεται κανείς κάτι το ιδιαίτερο, αισθάνεται τη χαρά της ζωής!
 Στην περιδιάβαση ανά τον κόσμο η ελληνική άνοιξη είναι μοναδική και δεν μεροληπτούμε γιατί  πουθενά δεν βρήκαμε αυτή την οργασμική έκρηξη της φύσης μέσα από την ποικιλόμορφη έκφραση της ομορφιάς και του φωτός.
                                                                                                     Αλκμήνη Κογγίδου.

Ποιήτρια-δοκιμιογράφος